Elke transportondernemer vloekt al eens wanneer zijn chauffeurs tijd verliezen door deze of gene verkeersader die verstopt is. Bumper aan bumper aanschuiven blijkt bij het vak te horen. “Het lijkt inderdaad utopisch om de verkeersstromen helemaal vlot te trekken”, geeft studiebureau Transport & Mobility Leuven (TML) toe. “En toch zien we pistes om het fileleed te verzachten. Dit via een eenvoudige formule: de vraag terugdringen en het aanbod vergroten.”

Die vraag verminderen is mogelijk via twee voorname pistes. De bekendste oplossing  blijkt de “modal shift”. Lees: lading overhevelen van de weg naar alternatieve modi of automobilisten laten sporen. Het tweede medicijn tegen dichtslibbende verkeersaders is vaker rijden buiten de spits. “Klinkt evident. En toch vallen beide oplossingen niet zonder meer toe te passen. Ze vragen allebei drastische reorganisaties van het bedrijfsleven. Uiteraard is dit niet altijd haalbaar. ‘Maar slimme wegbeprijzing voor trucks en auto’s lijkt alvast een probaat middel om bedrijfsleiders in die richting te duwen”, aldus het studiebureau.

Het “aanbod aan wegen” verhogen is de andere vluchtweg uit de structurele files. Al meent TML dat alvast het bestaande secundaire weggennet niet geschikt is om extra voertuigen te verwerken. Vertragingen zijn op die wegen tot vier maal erger dan op de snelwegen. Dan bieden nieuwe wegen meer garanties op succes. Zo volstaat een rijstrook extra op een autosnelweg om tot 2.200 voertuigen per uur te verwerken. “Een voorwaarde is wel dat beleidsmakers niet zonder meer het extra beton laten gieten. Vanaf de planningsfase dienen ze een visie te ontwikkelen rond de (toekomstige) verkeersstromen op de betrokken weg. Anders dreigt het beruchte aanzuigeffect.”

De eenvoudige wonderformule van TML is niet integraal toepasbaar op de Belgische situatie. Het bureau uit Leuven vat zijn analyse immers veeleer op als een kapstok voor oplossingen die beleidsmakers dienen uit te werken in functie van de behoeften op specifieke punten van het wegennet.